ในยุคที่พระพุทธศาสนากำลังถูกสั่นคลอน จนอาจจะถึงขั้นล้มจนร้างอยู่ในขณะนี้ เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่า สยามประเทศยังไม่สิ้นพระดี ผุ้ผดุงไว้ซึ่งความเที่ยงธรรม ดั่งร่มโพธิ์พฤกษ์ให้ได้อิงอาศัย เป็นหลักใจ และหลักชัย ของเหล่าลูกหลานพุทธบริษัท
ตลอดระยะเวลากว่า 114 ปีมาแล้วที่ มหาเถรสมาคม คือองค์กรสูงสุดในการปกครองคณะสงฆ์ไทย คำว่า “มหาเถรสมาคม” เป็นถ้อยคำที่ใช้ครั้งแรก ในพระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ (ร.ศ. 121) ตรงกับ พ.ศ. 2445 ที่ตราขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) และมหาเถระในยุคนั้นจะประชุมกันเพื่อถวายความเห็นแก่พระมหากษัตริย์ ในเรื่องพุทธศาสนาตามที่ทรงปรึกษา ที่ประชุมสงฆ์นี้เรียกว่า "มหาเถรสมาคม"
ในการปกครองของฝ่ายศาสนจักรมีสมเด็จพระสังฆราช หรือผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชเป็นประธานกรรมการ สมเด็จพระราชาคณะ 8 รูปเป็นกรรมการ และพระราชาคณะซึ่งสมเด็จพระสังฆราชทรงแต่งตั้ง เป็นกรรมการโดยการแต่งตั้งได้ไม่เกิน 12 รูป และกรรมการมหาเถรสมาคมชุดปัจจุบันประกอบด้วยคณะสงฆ์ทั้งฝ่ายมหานิกาย ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย
เพื่อให้ปกครองคณะสงฆ์ เรียบร้อยดีงาม อันเป็นการรักษาพระธรรมวินัยของพระพุทธศาสนา มหาเถรสมาคมจึงมีอำนาจตรากฎมหาเถรสมาคม ในการออกข้อบังคับ วางระเบียบ ออกคำสั่ง มีมติ หรือออกประกาศ โดยไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมาย และพระธรรมวินัย ใช้บังคับได้ ทั้งยังกำหนดโทษ หรือวิธีลงโทษทางการปกครอง สำหรับพระภิกษุและสามเณรที่ประพฤติให้เกิดความเสียหาย แก่พระศาสนาและการปกครองของคณะสงฆ์ได้ นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ส่งเสริมการศึกษา การเผยแผ่ และการสาธารณสงเคราะห์ของคณะสงฆ์อีกด้วย
เรามาทำความรู้จัก กรรมการมหาเถรสมาคมชุดปัจจุบัน (พ.ศ.2559) ทุกรูปเป็นปูชนียบุคคลที่ควรได้รับการจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ชาติไทย ว่าท่านได้ปกป้องรักษาสังฆมณฑล และพระพุทธศาสนา อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน ดวงใจของท่านทุกรูปนั้น ควรค่าแก่การกราบไว้บูชาของชาวพุทธทั้งชาติตลอดกาล
ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม
สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) อายุ 90 ปี พรรษา 70
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2538
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (วีระ ภทฺทจารี) อายุ 85 ปี พรรษา 64
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2553
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สมศักดิ์ อุปสโม) อายุ 75 ปี พรรษา 54
เปรียญธรรม 9 ประโยค M.A., Ph.D วัดพิชยญาติการามวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2554
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) อายุ 73 ปี พรรษา 52
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2557
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมวชิรญาณ (ประสิทธิ์ เขมงฺกโร) อายุ 78 ปี พรรษา 57
เปรียญธรรม 3 ประโยค, พุทธศาสตร์บัญฑิตกิตติมศักดิ์ วัดยานนาวา
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2556
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระวิสุทธิวงศาจารย์ (วิเชียร อโนมคุโณ) อายุ 78 ปี พรรษา 58
เปรียญธรรม 9 ประโยค , พุทธศาสตร์ดุษฎีบัญฑิตกิตติมศักดิ์ วัดปากน้ำ
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2556
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมดิลก (เอื้อน หาสธมฺโม) อายุ 70 ปี พรรษา 48
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดสามพระยา
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน)
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดปากน้ำ อายุ 61 ปี พรรษา 39
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2557
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ) อายุ 59 ปี พรรษา 37
พธ.บ. (เกียรตินิยมอันดับ 1) M.A,Ph.D (Philosophy) วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2558
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) อายุ 60 ปี พรรษา 39
เปรียญธรรม 9 ประโยค(นาคหลวง),พธ.บ (เกียรตินิยมอันดับ1), M.A., M.Phil., Dip.in French, Ph.D (Philosophy) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคม ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (มานิต ถาวโร) อายุ 98 ปี พรรษา 78
เปรียญธรรม 9 วัดสัมพันธวงศาราม วรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2544
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร) อายุ 88 ปี พรรษา 67
เปรียญธรรม 6 ประโยค ศน.บ. (M.A.) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2552
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระวันรัต (จุนท์ พฺรหฺมคุตฺโต) (79 ปี) พรรษา 59
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2552
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยสมณศักดื์
สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย) 68 ปี พรรษา 48
เปรียญธรรม 8 ประโยค วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร (ไม่มีรูป)
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2553
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมเมธาจารย์ (คณิศร์ เขมวํโส) อายุ 87 ปี พรรษา 66
เปรียญธรรม 9 ประโยค วัดบุรณศิริมาตยาราม
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมเมธี (จำนงค์ ธมฺมจารี) อายุ 74 ปี พรรษา 54
นักธรรมเอก วัดสัมพันธวงศารามวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมมุนี (สุชิน อคฺคชิโน) อายุ 66 ปี พรรษา 46
วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2556
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระพรหมวิสุทธาจารย์ (มนตรี คณิสฺสโร) อายุ 75 ปี พรรษา 54
เปรียญธรรม 5 ประโยค ศน.บ (M.A.) วัดเครือวัลย์วรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระธรรมธัชมุนี (อมร ญาโณทโย) อายุ 75 ปี พรรษา 54
เปรียญธรรม 7 ประโยค วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
กรรมการมหาเถรสมาคมโดยแต่งตั้ง
พระธรรมบัณฑิต (อภิพล อภิพโล) อายุ 78 ปี พรรษา 58
เปรียญธรรม 5 ประโยค วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก
ปฏิบัติหน้าที่ มส. ปี พ.ศ. 2555
" พระมหาเถรทุกรูป คือพระแท้ต้นแบบของชาวโลก
ที่ไม่เพียงบวชเพื่อพึ่งพาพระศาสนา
แต่นี้คือการบวชแล้ว ให้พระศาสนาได้พึ่งพาอย่างแท้จริง "
คนธรรมรำพึง
